Bài 14: Instagram & TikTok | Chân dung khách và Content cơ bản

Bài viết này thuộc Phần 3 – Social Media Marketing trong khóa học
“Digital Marketing từ 0 → Thực hành (Miễn phí 100%)”

Nếu khoảng 10 năm trước Facebook gần như là trung tâm của mọi hoạt động Digital Marketing thì vài năm trở lại đây, hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất có lẽ là Instagram và TikTok. Có thời điểm chỉ cần một video ngắn trên TikTok cũng đủ giúp một cửa hàng nhỏ bán hết hàng trong vài ngày. Trong khi đó, rất nhiều thương hiệu lại đầu tư mạnh vào Instagram để xây dựng hình ảnh và tạo cảm giác cao cấp hơn trong mắt khách hàng.

Điều thú vị là không ít người nhìn vào hiện tượng này rồi kết luận rằng chỉ cần chuyển sang TikTok hoặc Instagram thì kết quả sẽ tốt hơn Facebook. Sau đó họ bắt đầu đăng lại toàn bộ nội dung từ Facebook sang hai nền tảng này và chờ đợi lượng tương tác tăng lên.

Nhưng kết quả thường không như kỳ vọng.

Không phải vì thuật toán không thích nội dung đó, mà vì mỗi nền tảng được tạo ra để phục vụ một hành vi người dùng khác nhau. Hiểu được sự khác biệt này sẽ giúp bạn biết khi nào nên dùng Instagram, khi nào nên dùng TikTok và quan trọng hơn là không kỳ vọng sai vào từng nền tảng.

Instagram và TikTok không phải là “Facebook phiên bản khác”

Nhìn bề ngoài, Facebook, Instagram và TikTok đều là mạng xã hội. Chúng đều cho phép đăng ảnh, video, bình luận và tương tác với người khác. Chính sự giống nhau này khiến nhiều người nghĩ rằng chỉ cần tạo một nội dung rồi đăng lên tất cả các nền tảng là đủ.

Nhưng nếu nhìn sâu hơn, mỗi nền tảng lại được xây dựng để phục vụ một nhu cầu hoàn toàn khác.

Facebook phát triển mạnh nhờ khả năng kết nối giữa con người với con người. Người dùng lên Facebook để theo dõi bạn bè, tham gia cộng đồng, đọc các cuộc thảo luận hoặc cập nhật những điều đang diễn ra xung quanh mình.

Instagram lại phát triển dựa trên trải nghiệm thị giác. Đây là nơi mọi người tìm kiếm cảm hứng, theo dõi người họ yêu thích hoặc khám phá những phong cách sống mà họ quan tâm.

Trong khi đó, TikTok được xây dựng như một cỗ máy khám phá nội dung. Thay vì ưu tiên mối quan hệ giữa người với người, TikTok ưu tiên việc tìm ra những nội dung có khả năng khiến người dùng tiếp tục xem thêm video tiếp theo.

Chính vì xuất phát điểm khác nhau nên cách người dùng sử dụng ba nền tảng này cũng khác nhau.

Nếu không hiểu điều đó, chúng ta rất dễ rơi vào suy nghĩ rằng chỉ cần thay đổi nền tảng là sẽ thay đổi kết quả.

Người dùng Instagram thực sự đang tìm kiếm điều gì?

Có một điểm khá thú vị khi quan sát Instagram. Phần lớn người dùng không mở ứng dụng này để đọc những bài phân tích dài hay tham gia tranh luận. Họ dành nhiều thời gian hơn cho việc xem hình ảnh, video ngắn và khám phá những tài khoản có phong cách mà họ yêu thích.

Nói cách khác, Instagram là nơi trải nghiệm thị giác được đặt lên rất cao.

Điều này không có nghĩa nội dung trên Instagram phải đẹp theo nghĩa cầu kỳ hay đắt tiền. Điều người dùng tìm kiếm nhiều hơn là cảm giác nhất quán và truyền cảm hứng. Một thương hiệu có cách trình bày chỉn chu, hình ảnh đồng bộ và phong cách rõ ràng thường tạo được ấn tượng tốt hơn rất nhiều so với một tài khoản đăng nội dung theo cảm hứng.

Đó cũng là lý do Instagram được nhiều thương hiệu thời trang, mỹ phẩm, du lịch hay thiết kế sử dụng để xây dựng hình ảnh. Khi người dùng nhìn thấy thương hiệu nhiều lần trong một bối cảnh đẹp và nhất quán, họ bắt đầu hình thành nhận thức về giá trị của thương hiệu đó.

Nếu Facebook mạnh ở việc tạo cuộc trò chuyện thì Instagram lại mạnh ở việc tạo cảm nhận.

Đây là một khác biệt rất quan trọng.

Có những sản phẩm gần như không cần giải thích quá nhiều bằng chữ. Chỉ cần cách trình bày đủ tốt, người dùng đã có thể hình dung được phong cách và giá trị mà thương hiệu muốn truyền tải.

Điều đó không có nghĩa Instagram chỉ dành cho những ngành nghề “đẹp”. Ngay cả những doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục, công nghệ hay dịch vụ cũng có thể sử dụng Instagram để xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp và tăng mức độ nhận diện theo thời gian.

TikTok thực chất là một nền tảng khám phá nội dung

Nếu Instagram khiến người dùng khám phá con người và phong cách sống, thì TikTok lại khiến họ khám phá nội dung.

Đây có lẽ là điểm khác biệt lớn nhất giữa TikTok và nhiều mạng xã hội trước đó.

Trên Facebook, nội dung bạn nhìn thấy phần lớn đến từ bạn bè, cộng đồng hoặc những trang bạn đã theo dõi. TikTok thì khác. Rất nhiều video xuất hiện trên trang “For You” đến từ những người bạn chưa từng biết trước đó.

Điều đó có nghĩa TikTok quan tâm nhiều hơn đến việc: “Video này có phù hợp với người xem không?” thay vì “Người xem đã theo dõi tài khoản này chưa?”

Chính cơ chế này tạo ra cơ hội cho rất nhiều nhà sáng tạo nội dung mới.

Một tài khoản chỉ mới đăng vài video vẫn có khả năng tiếp cận hàng chục nghìn hoặc hàng trăm nghìn người nếu nội dung tạo được phản ứng tích cực.

Tuy nhiên, nhiều người lại hiểu sai rằng TikTok là nơi chỉ cần may mắn là sẽ viral.

Thực tế, những gì chúng ta gọi là “viral” thường là kết quả của việc nội dung giữ được sự chú ý đủ lâu để thuật toán tiếp tục phân phối đến nhiều người hơn.

Đó cũng là lý do TikTok đặc biệt phù hợp với những nội dung:

• Dễ tiếp cận.
• Giải quyết một vấn đề nhanh.
• Mang tính giải trí hoặc học được điều gì đó trong thời gian ngắn.
• Có khả năng giữ người xem tiếp tục theo dõi đến cuối video.

Nếu Facebook giúp xây dựng mối quan hệ và Instagram giúp xây dựng hình ảnh, thì TikTok giúp thương hiệu được nhiều người biết đến nhanh hơn.

Vì sao cùng một content nhưng kết quả trên mỗi nền tảng lại khác nhau?

Đây có lẽ là câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn nhất.

Giả sử bạn có một bài chia sẻ rất chất lượng trên Facebook. Nội dung có nhiều bình luận, nhiều lượt chia sẻ và được cộng đồng đón nhận khá tốt.

Sau đó bạn đăng nguyên nội dung đó lên Instagram hoặc TikTok.

Kết quả có thể hoàn toàn khác.

Không phải vì nội dung trở nên kém hơn.

Mà vì cách người dùng tiêu thụ nội dung đã thay đổi.

Người dùng Facebook sẵn sàng dừng lại để đọc một bài viết dài nếu chủ đề đủ hấp dẫn.

Người dùng Instagram thường bị thu hút trước bởi hình ảnh rồi mới quyết định có đọc phần mô tả hay không.

Trong khi đó, người dùng TikTok lại quyết định chỉ trong vài giây đầu tiên xem họ có tiếp tục xem video hay chuyển sang video tiếp theo.

Đó là lý do một ý tưởng tốt hoàn toàn có thể được triển khai theo nhiều cách khác nhau.

Ví dụ, nếu muốn chia sẻ kiến thức Digital Marketing:

Trên Facebook, bạn có thể viết một bài phân tích và khuyến khích mọi người thảo luận.

Trên Instagram, cùng chủ đề đó có thể được chuyển thành một bộ ảnh hoặc carousel ngắn, giúp người đọc dễ tiếp nhận hơn.

Còn trên TikTok, nội dung có thể trở thành một video ngắn giải thích một ý chính với nhịp độ nhanh hơn.

Ý tưởng không thay đổi.

Điều thay đổi là cách trình bày để phù hợp với hành vi của người dùng trên từng nền tảng.

Đó cũng là lý do những người làm content lâu năm thường không hỏi: “Đăng lại được không?”

Họ hỏi: “Ý tưởng này nên kể theo cách nào trên nền tảng này?”

Có nên làm cả Facebook, Instagram và TikTok?

Đây là một câu hỏi không có đáp án chung cho tất cả mọi người.

Nhiều doanh nghiệp mới thường nghĩ rằng muốn phát triển thì phải xuất hiện trên càng nhiều nền tảng càng tốt. Nhưng khi nguồn lực còn hạn chế, việc cố gắng làm tất cả thường dẫn đến kết quả là nền tảng nào cũng chỉ được đầu tư ở mức trung bình.

Trong Digital Marketing, sự phù hợp thường quan trọng hơn số lượng.

Nếu khách hàng của bạn chủ yếu tìm kiếm thông tin trên Facebook thì việc đầu tư thật tốt cho Facebook sẽ mang lại nhiều giá trị hơn là duy trì thêm ba hoặc bốn nền tảng nhưng nội dung đều thiếu chiều sâu.

Ngược lại, nếu sản phẩm phụ thuộc nhiều vào hình ảnh hoặc trải nghiệm thị giác, Instagram có thể trở thành kênh quan trọng hơn.

Còn nếu mục tiêu là tiếp cận nhiều khách hàng mới trong thời gian ngắn và nội dung phù hợp với định dạng video ngắn, TikTok lại là một lựa chọn rất đáng cân nhắc.

Điều quan trọng không phải là nền tảng nào đang “hot”.

Điều quan trọng hơn là khách hàng của bạn đang dành sự chú ý ở đâu và họ muốn tiêu thụ nội dung theo cách nào.

Đó mới là cơ sở để lựa chọn nền tảng phù hợp.

💡 5 tips cần ghi nhớ

• Facebook, Instagram và TikTok phục vụ những hành vi người dùng khác nhau.
• Đừng đăng cùng một nội dung lên mọi nền tảng mà không điều chỉnh cách trình bày.
• Instagram mạnh về xây dựng hình ảnh, TikTok mạnh về khám phá nội dung và Facebook mạnh về kết nối cộng đồng.
• Không phải nền tảng nào nhiều người dùng hơn cũng phù hợp với doanh nghiệp của bạn.
• Hiểu hành vi người dùng luôn quan trọng hơn việc chạy theo nền tảng đang thịnh hành.

Hiểu đúng bản chất của từng nền tảng sẽ giúp bạn lựa chọn đúng nơi để xuất hiện, thay vì cố gắng xuất hiện ở mọi nơi.